|
Γραμμή Σαρακλί-Σταυρός
|
ΔΙΚΤΥΟ: « Γραμμή Σαρακλί – Σταυρός» - Εκμετάλλευση Σ.Ε.Κ.
Τεκμηριωτικές - ιδρυτικές παράμετροι δικτύου: Μετά από την κατάληψη , από Γερμανικά και Βουλγαρικά στρατεύματα εδαφών του τμήματος της Μακεδονίας που , από το 1913 , είχε περιληφθεί μέσα στα όρια του Ελληνικού κράτους , παραβιάζοντας , κατ’ αυτόν τον τρόπο,βάναυσα την ουδετερότητα της χώρας , γεγονός που επιβεβαίωνε την άποψη του Ελευθερίου Βενιζέλου , ότι σ’ αυτόν τον απάνθρωπο Παγκόσμιο Πόλεμο , για την ανακατανομή των σφαιρών επιρροής , δεν υπάρχουν περιθώρια για ουδέτερους , αλλά και την κατάρευση της Σερβίας , η “Entente” αποφασίζει να καταλάβει το λιμάνι της Θεσσαλονίκης και να ανοίξει ένα νέο μέτωπο , το Βαλκανικό . Για να τροφοδοτείται το εκτεταμένο και συνεχώς μετακινούμενο αυτό μέτωπο , δεν επαρκούν οι υπάρχουσες σιδηροδρομικές γραμμές , γι’ αυτό και κατασκευάζονται συνεχώς νέες , συνήθως πλάτους 0,60 εκ. του μέτρου , πολλές από τις οποίες οδηγούσαν στο ¨πουθενά» , ή διαφορετικά στο μέτωπο . Δεδομένου του ότι βάση των αποθηκευμένων εφοδίων ήταν η ευρύτερη περιοχή της Θεσσαλονίκης , τρία πλοιάρια έκαναν καθημερινά τον γύρο της Χαλκιδικής για να μεταφέρουν εφόδια στο μικρό λιμάνι του Σταυρού , στον μυχό του κόλπου του Ορφανού ή Στρυμωνικού . Πέραν όμως των δυσκολιών που δημιουργούσαν οι συχνές στην περιοχή θαλασσοταραχές , ιδίως κατά την παράκαμψη του Αγίου Ορους , τα πλοιάρια αυτά ήταν ευάλωτα από τα Γερμανικά υποβρύχια . Πρόσθετη δε δυσκολία ήταν η έλλειψη πετρελαίου , απαραίτητου για την κίνησή τους . Ετσι , ο Διοικητής των Βρετανικών δυνάμεων , που ήταν διατεταγμένες σ’ αυτήν την πλευρά του μετώπου , εισηγήθηκε την κατασκευή μιάς σιδηροδρομικής γραμμής κανονικού πλάτους , από το Σαρακλί , κοντά στον Λαγκαδά , όπου έφταναν τα εφόδια οδικώς , ή και σιδηροδρομικώς με παρακαμπτήριο της γραμμής του «Ενωτικού Σιδηροδρόμου», στον Σταυρό .
Πολιτειακοί παράγοντες δημιουργίας δικτύου, συμβάσεις και θεσμικό χρονολόγιο: Δεν υπήρξαν πολιτειακοί παράγοντες που να έπαιξαν ρόλο στον πραγραμματισμό και την κατασκευή του δικτύου .
Νομικές υποστάσεις δικτύου: Η γραμμή ανήκε κατά κυριότητα στο Βρετανικό Δημόσιο , αλλά εξαγοράστηκε από το Ελληνικό Δημόσιο τον Μάϊο του 1920 , το οποίο και την εξεχώρησε προς εκμετάλλευση στο συσταθέν , με τον ν. 2144/20 , Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου «Σιδηρόδρομοι του Ελληνικού κράτους» (Σ.Ε.Κ.) , που την εκμεταλλεύθηκε μέχρι την παύση της λειτουργίας της .
Σιδηροδρομικές και μη προσωπικότητες, θετικές ή όχι για μέσα σταθερής τροχιάς: Δεν υφίστανται .
Χρονολόγιο κατασκευαστικών εργασιών: Τον Οκτώβριο του 1917 ολοκληρώνονται οι μελέτες και στις 14 Νοεμβρίου του ιδίου έτους αρχίζουν οι εργασίες της κατασκευής . Η γραμμή παραδόθηκε στο τέλος Μαρτίου 1918. Τελικά , ελλείψει υλικού γραμμής , η γραμμή κατεσκευάσθη με πλάτος 0,60 εκ. του μέτρου και είχε μήκος 65.7 χιλιομέτρων . .
Χρονολόγιο τμηματικών λειτουργιών δικτύου: Η λειτουργία του δικτύου , για στρατιωτικούς σκοπούς , άρχισε την 1η Απριλίου 1918 . Οι Σ.Ε.Κ. άρχισαν την εκμετάλλευσή του τον Μάϊο του 1921 . Την 16η Αυγούστου 1947 αναστέλλεται η εκμετάλλευσή του , χωρίς όμως να επαναλειτουργήσει μέχρι το 1955 , οπότε και αποφασίζεται η αποξήλωσή του . Κατά την λειτουργία της γραμμής οι Σ.Ε.Κ. συνέδεαν τον σταθμό της Θεσσαλονίκης με το Σαρακλί με λεωφορειακή γραμμή , για να μετακινηθούν όσοι επιβάτες προέρχονταν από την Θεσσαλονίκη , ή έφθαναν εκεί με αμαξοστοιχίες του δικτύου τους .
|
|